Sống ở thành phố dễ bị tâm thần

Khi lo âu, căng thẳng, vùng não điều tiết cảm xúc ở người sống trong thành phố hoạt động mạnh hơn ở người sống tại nông thôn.

Tinh thần ốm yếu

Trên khắp thế giới, thành phố thường được coi là nơi có chất lượng sống cao hơn nông thôn. Người thành phố giàu có hơn, được chăm sóc y tế và giáo dục tốt hơn, hoạt động vui chơi giải trí nhiều hơn. Nhưng nghịch lý là ở chỗ, dù có điều kiện vật chất hơn hẳn, nhưng về mặt tinh thần, người thành phố lại "ốm yếu" hơn người nông thôn.
 
Một nghiên cứu của Viện Sức khoẻ Tâm thần Arkin (Hà Lan) công bố năm 2009 cho thấy, người thành phố có nguy cơ rối loạn tâm trạng cao hơn 39% và rối loạn lo âu cao hơn 21% so với người nông thôn. Còn theo một nghiên cứu khác cũng do các nhà khoa học Hà Lan thực hiện tại Đại học Maastricht, tỷ lệ tâm thần phân liệt ở những người sinh ra và lớn lên ở thành phố cao gấp đôi ở nông thôn. Thành phố càng lớn thì số người tâm thần càng nhiều.
 

Môi trường thành phố có thể tác động đến não

Một nghiên cứu do Đại học Heidelberg (Đức) có thể lý giải phần nào nghịch lý này. Các nhà khoa học đã chụp não của 32 sinh viên đến từ một số vùng nông thôn và thành thị trong khi họ vừa làm bài tập số học, vừa phải nghe các ý kiến chê bai, giục giã. Hình ảnh thu được cho thấy, thùy hạnh nhân (vùng não xử lý cảm xúc, có liên quan đến tình trạng lo âu, trầm cảm) chỉ hoạt động ở những người sinh ra và lớn lên trong thành phố.
 
Nhóm nghiên cứu cũng nhận thấy, ở người thành phố, phản ứng của vùng não pACC (có chức năng điều tiết thùy hạnh nhân và xử lý các cảm xúc tiêu cực) mạnh hơn nhiều so với ở những người đến từ nông thôn. Thí nghiệm được lặp lại một lần nữa với nhóm 23 sinh viên khác, và vẫn cho kết quả tương tự. Rõ ràng, sự khác biệt về môi trường sống đã có tác động nhất định đến khả năng phản ứng của não đối với những căng thẳng xã hội.

70% dân số thế giới sẽ là người thành thị

Theo Meyer-Lindenberg, người lãnh đạo nhóm nghiên cứu tại Đại học Heidelberg, những phản ứng thái quá của các vùng não nói trên có  thể là nguyên nhân dẫn đến nhiều vấn  đề về sức khoẻ tâm thần thường gặp ở người thành phố. Khi nghiên cứu về cơ chế gây bệnh tâm thần phân liệt, ban đầu, nhà khoa học này chỉ tập chung vào yếu tố gen. Nhưng dù có hàng chục gen có liên quan đến căn bệnh thì ảnh hưởng mạnh nhất của các gen này cũng chỉ làm tăng 20% nguy cơ. Do vậy, ông đã chuyển hướng sang nghiên cứu tác động của môi trường sống.

Trong rất nhiều yếu tố có  thể gây stress cho người sống ở thành phố, Meyer-Lindenberg nhấn mạnh đến sự chia cắt xã hội, tiếng ồn và mật độ quá đông đúc. Đây là những vấn đề quan trọng, cần được tiếp tục nghiên cứu nhằm quy hoạch và thiết kế thành phố tốt hơn, giảm nhẹ gánh nặng tinh thần cho người dân.
 
Theo dự báo, đến năm 2050, 70% dân số thế giới sẽ sống ở thành thị. Trong khi đó, vẫn còn quá ít thông tin có cơ sở khoa học giúp những người làm công tác quy hoạch có thể xác định điều gì là tốt hoặc không tốt đối với sức khoẻ tâm thần của những người sẽ sống trong các thành phố mà họ tạo ra.

Theo Thu Thủy- Khoa học & Đời sống

Read more »

5 yếu tố giúp ngừa tai biến lại

Nguy cơ bị tai biến lại trong vòng 2-5 năm là 25-75%. Vì thế phòng ngừa nguy cơ này sẽ giúp thiểu tỉ lệ tử vong và tàn tật do tai biến.

Kiểm soát huyết áp

Kiểm soát huyết áp là yếu tố then chốt để phòng tai biến. Người mắc bệnh cao huyết áp cần phải tuyệt đối tuân theo chỉ dẫn của bác sỹ uống thuốc giảm huyết áp đúng giờ. Tốt nhất mỗi ngày đo huyết áp một lần, cần duy trì tâm trạng ổn định, hạn chế làm những việc dễ làm cho tinh thần kích động ví dụ như đánh bài; ăn uống phải chú ý không có nhiều dầu mỡ,  cai rượu, thuốc lá, duy trì đại tiện thông suốt và vận động thích hợp.

Phòng trị xơ cứng động mạch

Phòng chống và chữa trị xơ cứng động mạch chủ yếu ở việc phòng chữa chứng mỡ máu cao và béo phì. Chúng ta nên hình thành một thói quen ăn uống điều độ, ăn nhiều rau xanh và hoa quả, ít ăn các thực phẩm có nhiều chất béo như thịt mỡ và nội tạng động vật, đồng thời vận động thích hợp để gia tăng tiêu hao nhiệt lượng và uống thuốc giảm mỡ máu đúng giờ.

Khống chế bệnh tiểu đường

Tuân theo chỉ dẫn của bác sỹ uống thuốc giảm chất đường, định kỳ kiểm tra đường máu;  ăn uống hợp lý (mỗi bữa cần ăn đúng giờ, đúng lượng,  hạn chế ăn chất đường, ăn nhiều thực phẩm từ đậu và thực phẩm hàm chứa chất xơ cao ví dụ như gạo chưa xát hết cám), cấm uống rượu...

Chú ý các dấu hiệu của tai biến

Một số người trước khi bị tai biến thường có các dấu hiệu báo trước như bị cao huyết áp, đau đầu hoa mắt, chân tay tê liệt mất sức vv. Sau khi phát hiện cần sớm tìm biện pháp chữa trị để khống chế.

Khi người bệnh có biểu hiện thiếu máu não thì nên để cho người bệnh được nghỉ ngơi và tích cực chữa trị, phòng tụ máu ở não. 

Chú ý ảnh hưởng của thời tiết

Người bị bệnh cao huyết áp nên chú ý thuận theo thời tiết biến đổi trong 4 mùa để ăn mặc, ăn uống và vận động thích hợp, phải luôn duy trì tâm trạng và tinh thần lạc quan, thoải mái.

Theo Dương Hằng - Dân trí (health.sohu)

Read more »

Dấu hiệu bại não: gồng cơ, co rút các khớp

Tai nạn giao thông hoặc tai biến mạch máu não do huyết áp cao càng làm gia tăng tỉ lệ bại não trong các khuyết tật vận động.

Bại não (cerebral paralisis hoặc cerebral palsy) là một thể liệt cứng, cơ ít bị teo,

khác với liệt mềm và teo cơ do di chứng sốt bại liệt (poliomyelitis)

Ở nước ta, việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng còn hạn chế nên bệnh bại não ở trẻ em khá phổ biến. Thêm vào đó,Có nhiều biểu hiện của bệnh bại não nhưng đặc biệt là gồng cơ, co rút các khớp như gối, gót chân, vai, khuỷu, cổ tay hoặc áp háng. Gặp nhiều là liệt nửa người khiến tay chân ở một bên bị co rút kèm theo méo miệng, xếch mắt. Có dạng bại não gây múa vờn, động tác quá tầm, quá mức...

Bệnh bại não do nhiều nguyên nhân:

- Bẩm sinh: Do khiếm khuyết ở bộ não và hộp sọ, bào thai bị nhiễm chất độc...

- Về sản khoa: Do sinh non, sinh đôi, sinh ba, sinh khó phải can thiệp thủ thuật, chuyển dạ lâu, vỡ ối sớm, sặc nước ối. Lúc sơ sinh bị vàng da nhân gây nhiễm độc thần kinh.

- Lúc tuổi nhỏ bị viêm não, viêm màng não. Do chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não, dị dạng mạch máu não.

Để phòng ngừa bệnh não, khi có thai phải theo dõi định kỳ đề phòng những bất trắc có thể xảy ra như sinh non hoặc khó khăn khi sinh; ở trẻ sơ sinh và tuổi nhỏ, nếu có bất thường về sức khỏe phải đi khám sớm; cần tiêm phòng viêm não, màng não đúng quy định; đề phòng bị té đập đầu xuống đất hoặc nền cứng ở cả người lớn và trẻ em; người lớn tuổi phải theo dõi huyết áp và phải điều trị tích cực khi bị huyết áp cao.

Để điều trị bệnh bại não, việc tập phục hồi chức năng là yếu tố quan trọng nhất. Tập phải kiên trì, đúng phương pháp. Tập luyện với bệnh bại não phải tính năm chứ không phải tính tháng, tính tuần. Những trường hợp co rút nặng tập sẽ không có kết quả hoặc co rút vừa và nhẹ nếu tập cũng không có kết quả thì phải mổ để dãn khớp, giúp tập mau đạt được kết quả. Những trường hợp bại não bị múa vờn thì không mổ được.

Theo TS-BS Lê Đức Tố - Người Lao động

Read more »

Nghiện internet sẽ làm teo chất xám

Nghiện internet làm giảm chất xám và thay đổi một số cấu trúc nằm sâu bên trong não. Nghiện càng lâu thì mức độ thay đổi càng 

Chứng nghiện Internet, chủ yếu là các game trực tuyến với hình thức nhiều người cùng chơi đang là một vấn đề xã hội ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Tại Mỹ, tỷ lệ thanh thiếu niên thành thị nghiện internet chiếm khoảng 5 - 10%. Tại Trung Quốc lên đến 14% tương đương 24 triệu người- nơi đang được coi là điểm nóng về vấn đề này.

Nghiện internet làm thay đổi cấu trúc não

Karen M.Von Deneen, nhà khoa học thần kinh thuộc Đại học Xidian (Trung Quốc) cho rằng, cuộc sống bận rộn và quá nhiều áp lực là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng nghiện internet tại Trung Quốc nói riêng và các nước châu Á nói chung.

Việc lên mạng và chơi game trực tuyến quá nhiều dẫn đến trầm cảm, học tập sút kém, thay đổi tâm tính theo hướng dễ cáu giận và ngày càng phụ thuộc vào thế giới ảo.

Tuy nhiên, đó chỉ là những biểu hiện bên ngoài. Các nhà khoa học đã nghiên cứu hình ảnh chụp não của 18 thanh niên độ tuổi đại học có các biểu hiện "nghiện" Internet như lên mạng trung bình 10 tiếng mỗi ngày, chơi game 6 ngày/một tuần. Sau đó so sánh bộ não của những người nghiện internet với người bình thường (lên mạng không đến 2 tiếng mỗi ngày).

Chất trắng và chất xám đều thay đổi

Nghiên cứu cho thấy, một số vùng nhỏ ở não người nghiện internet bị teo nhỏ với mức cao nhất lên tới 10 - 20%. Nghiện càng lâu thì mức độ suy giảm càng rõ.

Các tác giả nghiên cứu cho rằng, hiện tượng này có thể dẫn đến những hậu quả tiêu cực như giảm khả năng kiềm chế các hành vi sai trái, giảm khả năng định hướng mục tiêu.

Trong phần thứ hai của nghiên cứu, các nhà khoa học tập trung vào chất trắng, các mô nằm sâu, liên kết các phần não khác nhau. Họ nhận thấy hiện tượng tăng mật độ chất trắng ở vùng cận hải mã bên phải, khu vực có liên quan đến sự hình thành và phục hồi trí nhớ.

Trong khi đó, ở một vùng não khác là rìa sau bên trái của bao trong, chịu trách nhiệm về các chức năng hành động và nhận thức, mật độ chất trắng lại giảm.

Theo giả thuyết đưa ra, mật độ bất thường của chất trắng ở vùng cận hải mã bên phải khiến người nghiện internet khó lưu trữ tạm thời và phục hồi thông tin.

Chất trắng ở vùng rìa sau bên trái suy giảm gây ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định, bao gồm cả quyết định có tiếp tục ở lại trên mạng hay quay về thế giới thực.


Theo Thu Thủy - Khoa học & Đời sống

Read more »

Nguy hiểm khi đau nửa đầu

Đau nửa đầu là bệnh lý phổ biến, nhưng lại ít được quan tâm, khoảng 80% người bệnh không đi khám vì cho rằng cơn đau đến rồi tự qua.

Theo nghiên cứu của Khoa Nội Thần kinh - Bệnh viện 103 (Hà Nội), đối với 1.000 bệnh nhân nằm viện thì số lượng đau đầu có 478 người, trong đó có 304 người đau nửa đầu, chiếm trên 60% người đau đầu nói chung.

Đau nửa đầu là bệnh lý phổ biến, nhưng lại ít được mọi người quan tâm.

GS.TS Nguyễn Văn Chương, chủ nhiệm khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện 103 cho hay, đau đầu thường có 3 dạng chính: Đau thông thường, đau nửa đầu và đau do suy nhược thần kinh hoặc nguyên nhân của căn bệnh nào đó.

Người đau nửa đầu thường có tính chu kỳ. Nếu bệnh nhân cứ thấy 2 - 3 tháng đau một lần với các triệu chứng: Đau thon thót như mạch đập, sợ ánh sáng, tiếng động, buồn nôn, cơn đau kéo dài từ 1 - 3 ngày, thậm chí người bệnh đau kéo dài, cứng hàm không nói được, chân tay tê mỏi là phải đi khám ngay.

Hiện tại bệnh đau nửa đầu chưa biết rõ nguyên nhân, nhưng có một nguyên nhân chính là yếu tố gen. Nếu có bố hoặc mẹ bị bệnh thì tỷ lệ đau đầu là 40%, nếu có cả bố và mẹ bị thì 70% con mắc phải.

Điều trị đau đầu phải có phương pháp lâu dài: Điều trị cơn, điều trị dứt điểm và điều trị dự phòng.

 

Với điều trị cơn, người ta thường dùng các loại thuốc theo chỉ định của bác sĩ như thuốc giảm đau thông thường (aspirin, paracetamol, indomethacin...), nhưng nó chỉ có tác dụng cắt cơn đau lúc đó.

Đối với điều trị dự phòng là biện pháp thường xuyên, phải dùng thuốc để số lượng cơn đau ít hơn. Người bệnh đau nửa đầu mà đã dùng nhiều thuốc không khỏi hoặc đau quá mức cần can thiệp phẫu thuật.

Vấn đề điều trị ngoại khoa chỉ đặt ra khi điều trị nội khoa thất bại, các biện pháp hay dùng là phẫu thuật cắt động mạch thái dương nông, áp lạnh động mạch thái dương, dùng 1 sợi chỉ nhỏ giúp thắt mạch, động mạch thái dương nông được khít lại và cơn đau kết thúc. Ưu điểm phương pháp này là giải quyết triệt để cơn đau, nhưng cần chỉ định đúng, vì không phải bệnh nhân nào cũng dùng được phương pháp này.

PGS.TS Phạm Thúc Hạnh, trưởng môn Khí công - Dưỡng sinh, Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam cho hay, khi bệnh nhân đang đau thì có thể thực hiện các động tác day 3 huyệt: Bách hội (giữa đỉnh đầu), thái dương (hai bên đuôi mắt) và phong trì (sau gáy).

 

Người bệnh cũng có thể dùng đá cho vào túi nilon, bọc một chiếc khăn chườm lên đầu.

 

Để phòng bệnh, chúng ta không nên sinh hoạt tự do quá, không thức khuya, dùng chất kích thích hay ngủ ít, cũng không nên ngủ nhiều quá, phải giữ tinh thần thư thái, tập khí công dưỡng sinh rất tốt cho sức khoẻ.

Theo P.Hằng - Bee.net.vn

Read more »

Những vật dụng không nên đặt trong phòng ngủ

Những vật dụng có vẻ vô hại như cây cảnh, điện thoại, nến... lại được các nhà khoa học cảnh báo không nên đặt trong phòng ngủ.

Nghiên cứu của các nhà khoa học đăng trên tạp chí Shape khuyên, nếu bạn muốn có một giấc ngủ ngon và sâu thì tốt nhất nên loại bớt những thứ sau đây ra khỏi phòng ngủ:

1. Điện thoại di động và những thiết bị phát sóng:

Ngoài hệ lụy gây ung thư não vừa được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo, điện thoại di động còn được biết đến như một "kẻ quấy phá giấc ngủ" nếu bạn đặt nó ở cạnh giường của mình. Điều này được lý giải là do bức xạ từ sóng điện thoại hoạt động 24/24 nên trong khi bạn nằm ngủ, các bức xạ này vẫn tác động lên cơ thể.

Cụ thể, bức xạ tác động lên hệ thống thần kinh khiến bạn trở nên căng thẳng hơn nên khó lấy được trạng thái thư giãn để đi vào giấc ngủ. Vì thế bạn sẽ phải mất nhiều thời gian hơn "đầu tư" cho việc ngủ. Bên cạnh đó, tờ Independent của Anh cũng khẳng định, sóng vô tuyến gây ra mất ngủ, làm cho chất lượng giấc ngủ của bạn giảm xuống, và thậm chí gây ra cảm giác choáng đầu vào buổi sáng thức dậy.

Vì thế các nhà khoa học khuyên, mọi người nên tắt tất cả các thiết bị phát sóng không dây và điện thoại di động trước khi đi ngủ. Còn nếu vì một lý do bất khả kháng thì nên đặt chúng ở càng xa bạn càng tốt. Và nếu cần gọi điện trước khi lên giường thì tốt nhất nên dùng điện thoại bàn hoặc nhắn tin.

2. Cây cảnh và nến (đèn cầy):

 

Cây cảnh và nến không nên đặt trong phòng ngủ.

Tiến sĩ Kevin Soh, chuyên khoa tai - mũi - họng cho biết trên tạp chí Shape, cây thường cây hấp thụ bụi nên khi bạn đặt nó trong phòng ngủ, về lâu dài có thể gây ra chứng viêm mũi và viêm phổi cho con người. Khoảng 70% những chậu cảnh trong nhà sản sinh ra bào tử nấm mốc gây dị ứng và cản trở giấc ngủ. Đặc biệt đối với các bệnh nhân hen suyễn hoặc bị viêm mũi dị ứng thì càng không nên đặt cây cảnh trong nhà.

 

Bạn có thói quen sử dụng nến trong phòng ngủ để tạo bầu không khí thư giãn? Các nhà khoa học thì cho rằng nó thực sự gây phiền toái vào ban đêm và làm gián đoạn giấc ngủ.

Ngoài ra trang tin giáo dục phi lợi nhuận LEAD Action News còn cảnh báo, nến thơm có thể sản sinh ra aerosolised, loại chất độc gây ra các vấn đề về hô hấp như hen suyễn. Bên cạnh đó, khi dùng nến, các hạt bồ hóng sinh ra trong không khí khi đi vào phổi cũng gây hại.

3. Ánh sáng nhân tạo:

Ánh sáng được tạo ra từ máy tính xách tay, truyền hình, đèn điện, thậm chí là những đốm sáng phát ra từ bất kỳ một thiết bị điện nào cũng cần phải loại bỏ khỏi không gian phòng ngủ.

Các nghiên cứu cho thấy, ánh sáng đóng vai trò rất quan trọng trong việc điều chỉnh chu kỳ ngủ của con người. Ánh sáng sẽ tác động lên cơ thể khiến ức chế việc sản xuất melatonin (hoóc môn đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa giấc ngủ), khiến bạn luôn trong tình trạng tỉnh táo và khó buồn ngủ. 

Đặc biệt lưu ý với ánh màu xanh (phát ra từ màn hình tivi, laptop và một số thiết bị điện khác. Loại màu sắc này khiến cho việc sản xuất melatonin trở nên khó khăn hơn nhiều lần.

Tóm lại, cần giảm thiểu tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo trước khi đi ngủ càng nhiều càng tốt. Cụ thể là cần cắt giảm thời gian xem truyền hình và dùng máy tính xách tay lúc chuẩn bị lên giường. Nếu được nên dùng các biện pháp hạn chế ánh sáng bên ngoài bằng cách kéo rèm cửa phòng ngủ và dùng băng keo dán phủ lên các thiết bị phát sáng.

4. Thú nhồi bông, giường và thảm:

Những món đồ này luôn có nhiều bụi bẩn. Các loại bọ sống nhờ ăn những tế bào chết trên da người vương trên thú nhồi bông, giường, nệm... có thể gây ra dị ứng và khó thở vào ban đêm khi hít phải.

Vì thế nếu muốn dùng những vật dụng này thì nên mang chúng đi giặt, rửa ở nhiệt độ 60oC mỗi tuần một lần để loại bỏ bụi bẩn và ký sinh trùng. Tốt nhất nên dùng nệm gối chống bụi và ký sinh trùng, dùng vật dụng bằng len hoặc cotton sẽ giúp hạn chế sự xâm nhập của các loại sinh vật có hại.

Ngoài ra sử dụng máy điều hòa không khí trong phòng ngủ, sử dụng máy hút hụi... cũng giúp căn phòng sạch sẽ hơn, hạn chế sự sinh sôi, làm tổ của vi khuẩn.

5. Loại bỏ những gam màu 'kích thích' trong phòng ngủ:

Một bức tường màu cam, vàng, đỏ... có thể kích thích sự hưng phấn của tinh thần và tiếp thêm năng lượng cho bạn làm việc. Tuy nhiên những màu sắc này lại khiến bạn khó đi vào giấc ngủ. Ngoài ra giới y tế cũng cho biết, màu đỏ làm tim đập nhanh hơn, tăng huyết áp và kích thích tuyến thượng thận tiết ra adrenaline, loại hoóc môn kích thích hoạt động của tim.

Để tránh những tác tiêu cực này, các nhà nghiên cứu khuyên, nên dùng các gam màu nhẹ nhàng trong phòng ngủ như:

- Màu hồng làm dịu và tạo cảm giác êm ái như được mẹ ôm ngủ.

- Màu xanh dương, xanh lá cây và tím lavender (oải hương) mang lại cảm giác nhẹ nhàng, thư giãn. Đặc biệt xanh dương còn giúp bạn giải tỏa những căng thẳng để bắt đầu đi vào giấc ngủ.

 

Theo Thi Ngoan - VnExpress

Read more »

Vì sao người ta dễ bệnh tâm thần?

Mỗi ngày, khoa khám của bệnh viện Tâm thần TP.HCM tiếp nhận từ 500 đến 600 bệnh nhân.

Nếu như trước kia bệnh nhân mắc chứng tâm thần phân liệt là chủ yếu thì hiện căn bệnh này chiếm chưa đến 50%. Trên 50% bệnh nhân còn lại đều do các chứng trầm cảm, rối loạn lo âu, mất ngủ liên quan đến các nguyên nhân tâm lý.

Mỗi người cần có một đam mê, một thú vui nào đó để giảm căng thẳng từ công việc. Ảnh: Hồng Thái

 

 

 

 

Theo bảng phân loại quốc tế về các rối loạn tâm, bệnh tâm thần hiện chia thành gần ba trăm loại. Ví như tâm thần phân liệt; các rối loạn lo âu; rối loạn thích ứng; rối loạn hành vi; rối loạn giấc ngủ; rối loạn tình dục; rối loạn lưỡng cực; trầm cảm...

Đổ vỡ tình cảm, thất bại kinh doanh...

Với chứng tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực, đến nay y học vẫn chưa tìm thấy nguyên nhân. Hiện đây là những bệnh được cho là có nhiều yếu tố gây nên, trong đó có yếu tố di truyền từ thế hệ này sang thế hệ kia.

 

Các nghiên cứu đã tìm thấy ở những cặp sinh đôi cùng trứng có dấu hiệu tâm thần phân liệt hay trong các trường hợp bố mẹ bị bệnh, con cái cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn quần thể chung. Bên cạnh đó, yếu tố sinh học cũng ảnh hưởng đến các bệnh tâm thần. Các dẫn chất thần kinh như dopamin, serotonine, norepinephrine… trong não bộ tăng lên hay giảm xuống được nhận thấy trong môt số bệnh.

Ngoài những yếu tố trên, môi trường sống cũng là yếu tố tác động rất nhiều đến tinh thần, ví như đổ vỡ tình cảm hay thất bại trong kinh doanh, nghề nghiệp, tình trạng stress kéo dài. Một yếu tố không kém phần quan trọng nữa là bản lĩnh của mỗi người, người mạnh mẽ thì dễ vượt qua các khó khăn trong cuộc sống, người yếu đuối, phụ thuộc, thì ngược lại và họ dễ mắc các rối loạn tâm thần hơn.

Áp lực công việc, học đường, thất thường sinh hoạt...

Nhịp sống hiện đại luôn đòi hỏi con người phải có sự phấn đấu hết mức có thể. Ngoài công việc, họ cần liên tục trau dồi ngoại ngữ, công nghệ thông tin để nhanh chóng cập nhật những tri thức, kỹ năng mới. Giờ làm việc không còn dừng lại ở tám tiếng, không phải làm đến hết giờ mà đến khi nào hết việc mới ngưng. Sự thất thường trong chế độ sinh hoạt, cộng với những áp lực lo toan sẽ bị sa thải, bị phá sản là con đường rất ngắn dẫn đến stress, tâm thần.

Nói với người bận rộn Sau khi tan sở, trở lại với đời thường, nên để lại công việc ở cơ quan. Gặp gỡ bạn bè, chơi thể thao, nghe nhạc. Cuối tuần, cùng vợ (chồng) con đi mua sắm, hoặc đi dã ngoại với cả gia đình. Có điều kiện thì tổ chức du lịch, về quê thăm họ hàng, người thân. Mỗi người cần có một đam mê, một thú vui nào đó để giảm căng thẳng từ công việc, ví như nghe nhạc, chơi một nhạc cụ, thành thạo một môn thể thao, hoặc học khiêu vũ... Nói cho cùng, chúng ta nên thiết lập một lối sống lành mạnh, biết chia sẻ và quân bình giữa tinh thần và thể chất. Một cơ thể cường tráng thì tinh thần cũng luôn sảng khoái.

Những áp lực từ học đường cũng có thể khiến trẻ nhanh chóng rơi vào các rối loạn như lo âu, trầm cảm, rối loạn hành vi. Thời khoá biểu học dày đặc từ sáng đến tối. Thời gian nghỉ ngơi bị thu hẹp. Không được chơi, ít được tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh, cuộc sống của trẻ bó hẹp, không còn thời gian tiếp xúc với thiên nhiên, giao tiếp với bên ngoài xã hội. Sự học từ lúc nào trở thành nỗi ám ảnh trong đầu trẻ. Chúng sợ đến trường và dễ xuất hiện các rối loạn như nôn ói, khó thở, đau bụng mỗi khi cha mẹ kêu đi học.

 

 

Cấu trúc gia đình bị phá vỡ

 

Có thể nói cấu trúc gia đình thời hiện đại đã ít nhiều bị phá vỡ. Con cái trưởng thành không nhất thiết phải chung sống với bố mẹ. Có nhiều gia đình chỉ có hai ông bà già sống với nhau. Và chuyện sống chung hai, ba thế hệ dưới một mái nhà cũng tiềm ẩn nhiều khác biệt về cách nghĩ, cách sống. Người già thích nghe cải lương, ăn đồ nấu tại nhà, mặc quần áo kín đáo.

 

Họ hay có thói quen áp đặt cách nghĩ, cái nhìn của mình lên con trẻ. Trong khi đó, giới trẻ lại thích hip hop, ăn fastfood, xài đồ thời trang... Một khi không cân bằng được cách sống giữa các thế hệ, mâu thuẫn sẽ diễn ra, nếu không được giải quyết, sự giằng xé giữa quá khứ và thực tại có thể dẫn đến tình trạng stress kéo dài, lúc đó trầm cảm có thể xuất hiện.

Tỷ lệ trầm cảm ở phụ nữ hiện đã tăng gấp đôi so với nam giới. Người ta cho rằng, có một số giai đoạn đặc biệt như thai nghén, sinh nở, nuôi con, trách nhiệm với gia đình, giai đoạn tiền mãn kinh… có thể giải thích cho hiện tượng này. Ngoài thiên chức làm mẹ, làm vợ, người phụ nữ hiện cũng phải gánh vác công việc xã hội như nam giới. Điều này chắc chắn làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm cho họ.

Theo BS Trịnh Tất Thắng - Giám đốc bệnh viện Tâm thần - Sài Gòn Tiếp thị

Read more »